Aylak Adam Yusuf Atılgan ve Anayurt Oteli

Yusuf Atılgan okumaya Aylak Adam ile başlayabilirsiniz, Anayurt Oteli’ne göre daha kolay okunuyor. Zaten yazarın ilk romanı, başlangıç için iyi bir tercih.

Yusuf Atılgan uzun zamandır ertelediğim fakat Aylak Adam ve Anayurt Oteli ile her yerde ve sürekli karşıma çıktığı için artık bir şekilde okumak istediğim yazarlardan birisiydi. Özellikle son birkaç yıldır, Kürk Mantolu Madonna’dan sonra en popüler instagram fenomenlerinden birisi haline geldi, mantar biter gibi çoğalan popüler edebiyat dergilerinin vazgeçilmez kapaklarından biri oldu. Lise yıllarımda deneyip de okuyamadığım yazarlardan birisiydi, özellikle Anayurt Oteli’ni çok merak ediyordum. Bazı yazarların “dönem” ve “yaş” gelince okunabildiği kanaatimi bir kez daha pekiştirdim, demek ki Yusuf Atılgan okuma yaşım ve dönemim şimdiymiş. İki kitabını da okudum, sevdim de. Yani o kadar tantana boşa değilmiş. 😌

Aylak Adam

Bu sıralar Rus Edebiyatı Klasikleri’ni kronolojik olarak okuyorum. Puşkin, Lermontov ve Gogol’ü okudum, Tolstoy’a geçtim. Kronolojik okuma enteresan pencereler açıyor insanda. Mesela meşhur “Oblomov” tiplemesinin doğuşunu ve adım adım gelişmesini izliyorum. Bu tiplemenin Türkçe’ye en iyi çevirisi kesinlikle “Aylak” olurdu, Yusuf Atılgan’ın Türkçe’si çok iyi, dolayısıyla bu tabiri de onun bulmuş olması şaşırtıcı değil. Oblomov / Aylak Adam meselesi üzerine uzunca yazacağım, birkaç okuma daha yapmam gerekiyor fakat kısaca bir şey söylemek gerekirse, her dönemde bu tipin hikayesi yazılmış, Türk Edebiyatı’nda bunun en iyisi de galiba Aylak Adam. Rus Edebiyatı bu tipleme açısından çok zengin, fakat Türk Edebiyatı da fena değil, Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar’ı bu tipin daha derin ve entelektüel olanının tasviri gibi mesela; fakat Atay’ın eleştirileri çok daha derin, Atılgan’ın romanında daha “kişisel bunalımlar” üzerinden anlatılıyor tip.

Anayurt Oteli’ne göre daha kolay okunuyor, başlamak için de Aylak Adam tercih edilebilir. Zaten yazarın ilk romanı, Anayurt Oteli daha sonra yazılmış. İlkinde de Türkçesi çok güzel ama ikincide roman tekniği olarak da yazar epey olgunlaşmış görünüyor.

Bu yazıya da göz atın >>  Okumaya büyük şehre gelip, geri dönemeyenleri hikâyesi…

Ben Anayurt Oteli’ni de Aylak Adam’ı da sevdim, fakat birkaç yıl önce okusaydım bu hisler olur muydu, emin değilim.

Anayurt Oteli

Anayurt Oteli, Yusuf Atılgan’ın Manisa’da çocukluğunda babası ile şehre gittiklerinde, sonrasında da her Manisa’ya gittiğinde kaldığı Anavatan Oteli isimli bir otelden neşet etmiş. Kitaptaki otelci Zebercet de o otelin sahibi kitapta küçük yer değiştirmeleri var ama hikayede epey otobiyografik izdüşümler var.

Yusuf Atılgan bir röportajında Anayurt Oteli’ni yazmaya karar verişini şöyle anlatıyor: “Bir gün bu oteli yazma isteği doğdu içime. O sıralar arkadaşlarla Ödemiş Birgi’ye gideceğiz. Gece Aydın’da bir otelde kaldık. Bir otel işte. Kapıdan giriliyor. Karşıda yukarıya çıkan bir merdiven var. Katibin yeri de bu merdivenin altında. Önünde bir küçük masa. Gece arkadaşımla konuşurken ‘Yahu,’ dedim, ‘bu adamın buradaki hayatı ne olabilir?’ Merdiven altında oturan bir adam. Nasıl bir adamdır bu? Üstelik benim bunaldığım zamanlar. Anavatan Oteli ile bu durumu birleştirdim, kendi ruh durumumu da yansıtmaya çalıştım. Bu roman çıktı.”

Kitap ince ama okuması zor bir kitap, fakat eğer zaman ve yaş doğruysa gerçekten çok enteresan bir okuma olabilir. Beni etkileyen kısmı, benzer şeyler benim de planlarımda var, yani edebiyatın “küçük hayatlar” dediği mesela bir taşra oteli katibinin bir gününü anlatan türden hikayeleri de hayatları da merak ederim. Benim de böyle hikayeler yazmak için hazırlıklarım var, durum bu olunca benim için ayrıca heyecan verici bir okuma oldu. Fakat Yusuf Atılgan genel olarak “bunalımlı” biri, okurken hafakanlar gelebilir, bu kısımlar da bir yazıya taşar. 😌

Anayurt Oteli, Ömer Kavur tarafından aynı isimle beyaz perdeye aktarılmış. Filmi de izledim. Filmi izlemek de kitabı okumak kadar zor ama eğer mekanı, kitabın buhranını hissetmek istiyorsanız, başarılı bir tasvir olmuş diyebilirim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir