Ha-Joon Chang isimli bir ekonomist, çamaşır makinesinin icadı medeniyet için internetten daha önemli bir icat demiş. Bence doğru bir tespit, çamaşır makinesi, medeniyet için internetten daha önemli bir icattır.

Dünyanın son 30 yılda astronomik bir hızla ilerlediğini, teknolojinin akıl almaz bir hızla sürekli kendini geometrik olarak katladığını düşünürsek, bunda en büyük payın bilgisayar ve internete ait olduğunu söylememiz lazım. Ancak eğer Bill Gates’in bir çamaşır makinesi olmasaydı, muhtemelen bu girişim için kafa yoracağı vaktin yarısını iç bunaltısıyla kalan yarısını da çamaşırlarını yıkamakla geçireceğini hesaba katmamız lazım. Bill Gates özelinden çıkarırsak mevzuu, hayatımızda çamaşır makinesinin olmadığını düşünelim, o zaman daha iyi anlaşılıyor çamaşır makinesinin hayatımızda ne kadar önemli bir zaman tasarrufu sağladığı… O olmasa, işten arta kalan zamanı fitness center’larda değil, çamaşırhanelerde geçirmek zorunda kalacaktı modern insan, çamaşırlarını makine yıkadığı için modern ev hanımları fitness center’larda ter atabiliyor. Ha-Joon Cgang, kadınların özgürleşmesine, sadece ev işlerini yapar olmaktan çıkıp, toplumsal hayata ve çalışma hayatına da dahil olmalarını, toplumsal gelişme için çok önemli görüyor, burada da haklı tabii ki. Feministlere de sağlam bir taş geliyor, feminizm çamaşır makinesinden önce çok bir varlık gösteremedi diyor, vallahi bunda da haklı.

Çamaşır makinesinin hayatımızda işgal ettiği önemli yerin hakkını verdikten sonra, ondan sonraki büyük icadın ne olduğuna gelelim. Fark ettim ki, çamaşır makinesinden sonra medeniyet için en önemli icat klimadır. Medeniyetin gelişme hızı klimanın yaygınlığı ile ölçülebilir. ABD’nin süper güç olmasını, klimanın yeterince efektif kullanılamadığı ülkelerinin hali pür melalini buna bağlayabiliriz.

Klima, sadece yazın soğutan kışın ısıtan bir vasıta değildir. Klimanın asıl fonksiyonu, sürekli olarak “dengeli bir ısıda çalışma ortamı” sağlamasındadır. İnsanın sıcaklık farkları nedeniyle, buna çözüm araması yerine, işine odaklanmasını sağlayan harika bir alettir. Bir yandan bilgisayarda yazı yazarken öbür yandan bir elinizde gazeteyle yelpazelenmeye çalışmanın aldığı eforu hesap etmek lazım, sonuçlar çok şaşırtıcı çıkabilir.

Klimanın gördüğü işlevi nispeten ilkel ve suni denebilecek çözümler görmüyor. Vantilatör hem sesi, hem de ortam ısısına etki edememesi açısından, ayrıca doğrudan fiziksel temas nedeniyle dikkat dağıtması açısından, klima ile kıyaslanamaz.

Fakat klimaların kullandığı elektrik miktarının fazlalığı nedeniyle çevreciler tarafından düşman ilan edilmiş bir alet. Açıkçası bu “yeşil” hareketlerin birçoğuna kendisiyle çelişen faaliyetlerinden gülüp geçiyorum. Efendim, klima kullanımından dolayı bilmem ne kadar fazla enerji gidiyormuş, iyi de, enerji zaten kullanmak için üretilmiyor mu? Ayrıca, bu orijinal projeleri geliştirirken acaba klimasız ortamlarda mı çalışıyorlar, merak ediyorum.

Klima kullanan ve kullanmayan ofislerin verimlilikleri üzerine bir araştırma var mı bilmiyorum ama benim gördüğüm, klimalı ofislerde çalışanların ürettiği katma değer klimasız ortamlarda üretilenin kat be kat üstünde.

Son tahlilde, medeniyetin temel taşlarını bir daha gözden geçirmemiz gerekiyor, çamaşır makinesi ve klimaya hak ettiği değeri vermek bir vatan borcudur.

Yorumlar

Yorumlar