Oblomov’a gelirken… Oblomov kitap mı yoksa bir kavram mı?

Oblomov kitap olarak bilinirliği karakterin kendisinden ve yazarından daha az olan eserlerden birisi. Bu anlamda Rus Edebiyatı’nın iki büyük karakteri vardır, ki karakteri yaratan yazardan da, eserin kendisinden de bağımsızlaşmış ve kendi başlarına bir şöhret ve varlık edinmişlerdir. Bunlardan birisi Raskolnikov, diğeri de Oblomov’dur. Raskolnikov, yine nispeten Suç ve Ceza ve Dostoyevski’ye aşinalık gerektirir fakat Oblomov yazarından da, eserden de neredeyse tamamen bağımsızlaşmıştır.

Oblomovluk tabirini bilen veya Oblomov karakterini iyi kötü tanıyan biri muhtemelen, Ivan Gonçarov‘un ne orijinal eserini ne de yazarı pek bilmez, tanımaz; fakat Oblomov ismi ve Oblomovluk deyiminin çağrışımlarını bilir. Oblomovluk, orta yaşlara geldiği halde, maddi sıkıntısı olmadığı için çalışmayan, ailesinden kalan imkanlarla hayatını devam ettiren ve amaçsız kalmış, bunalımlı bir tip kabaca. Rus Edebiyatı haricinde de birçok yazarın ve eserin benzer karakterleri vardır fakat tabiri caizse kategoriye ismini veren Oblomov’dur.

Rus Edebiyatı Klasiklerini kronolojik olarak okumaya karar vermem belki de son sıralar yaptığım en isabetli işlerden birisi oldu. Bir defa sistematik okuma insana çok farklı ufuklar açıyor, fakat onun da haricinde, Rus Edebiyatı’nın emeklemesine, ilk nüvelerine ve nasıl harika bir şeye dönüştüğüne şahitlik ediyorum. Puşkin, Gogol ve Lermontov’u bitirip Tolstoy’a geçince bir şeyi daha fark ettim, Oblomov’un da doğuşuna şahitlik ediyorum.

Bu yazıya da göz atın >>  Rus Edebiyatı'nın Kaynağı: Gogol ve Palto'su

Puşkin‘in Yüzbaşının Kızı‘ndaki Peçorin tiplemesi, Lermontov‘un Zamanımızın Bir Kahramanı‘ndaki doğrudan kitaba ismini veren “zamanın bir kahramanı” olan karakter belli açılardan bakıldığında tam bir Oblomov tiplemesi aslında. Tolstoy‘un Diriliş‘indeki kahraman Nehlüdof da yine bu tipin bir temsilcisi.

Beni asıl heyecanlandıran ise bu tipin Türk Edebiyatı’ndaki yansıması. Geçen ay okuduğum Yusuf Atılgan, öncesinde Tutunamayanlar, Rus Edebiyatı okumaları ile bambaşka anlamlar kazanıyor benim için. Bir an önce Rus Edebiyatını belli bir noktaya getirip, Türk Edebiyatı için benzer şekilde bir sistematik okuma yapmak istiyorum.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir